Quy Trình Chuyển Đổi Dầu Thực Phẩm: Những Việc Cần Làm Trước Và Sau Khi Thay

Có một điểm khá dễ nhầm trong bảo trì: thay dầu bôi trơn trong ngành thực phẩm định kỳ và chuyển đổi sang một loại dầu thực phẩm khác không phải cùng một việc. Thay dầu định kỳ thường đã có sẵn quy trình. Đến thời hạn, kỹ thuật xả dầu cũ, kiểm tra thiết bị rồi nạp lại đúng sản phẩm đang được phê duyệt. Còn khi chuyển sang một dầu khác, câu chuyện phức tạp hơn một chút. Dầu cũ có thể vẫn còn trong đường dầu, bơm, bộ lọc hoặc các khoang bên trong. Hai sản phẩm cũng chưa chắc tương thích chỉ vì chúng có cùng cấp độ nhớt. Nếu không kiểm tra trước, việc chuyển đổi có thể tạo ra vấn đề mà vài ngày đầu chưa chắc đã nhìn thấy. Vì vậy, nếu nhà máy đang có kế hoạch thay đổi dầu, nên chuẩn bị từ trước khi dừng máy. Đọc bài viết dưới đây của Tân Phú Hiếu để biết thêm chi tiết.

Chuyển dầu không giống với thay dầu định kỳ

Hãy lấy một ví dụ đơn giản. Một hộp số đang sử dụng sản phẩm A. Theo lịch bảo trì, đến kỳ thay dầu và nhà máy tiếp tục sử dụng chính sản phẩm A. Đây là thay dầu định kỳ. Nhưng nếu nhà máy muốn chuyển từ A sang B thì cần thêm một loạt câu hỏi:

• A và B có tương thích không?
• Có cần xử lý dầu A còn lại trong hộp số không?
• Phớt và vật liệu làm kín có phù hợp với B không?
• Nhà sản xuất hộp số có cho phép sử dụng B không?
• Có cần flushing không?
• Sau khi thay cần theo dõi những thông số nào?

Điểm khác biệt nằm ở chỗ doanh nghiệp không chỉ thay một mẻ dầu. Doanh nghiệp đang thay đổi vật tư được sử dụng lâu dài cho thiết bị.

Trước khi thay, phải biết chính xác máy đang dùng gì

Đây là việc nên làm đầu tiên. Đừng vội đặt dầu mới khi chưa biết toàn bộ hệ thống đang có những gì. Với mỗi thiết bị cần chuyển đổi, kỹ thuật nên ghi lại ít nhất:

• Tên hoặc mã máy;
• Bộ phận cần bôi trơn;
• Tên sản phẩm đang sử dụng;
• Mã sản phẩm;
• Độ nhớt hoặc cấp độ kỹ thuật;
• Dung tích hệ thống nếu có thông tin chính xác;
• Chu kỳ thay dầu hiện tại;
• Sản phẩm dự kiến chuyển sang.

Nếu trong nhà máy có nhiều máy giống nhau, cũng không nên mặc định chúng đang dùng cùng một dầu bôi trơn. Có thể một máy đã được thay từ trước, trong khi máy còn lại vẫn dùng sản phẩm cũ. Một bảng thống kê đơn giản sẽ giúp phát hiện những trường hợp như vậy trước khi bắt đầu chuyển đổi.

Nên kiểm tra trực tiếp tại máy

Đừng chỉ nhìn vào danh sách trong máy tính. Hãy ra hiện trường và đối chiếu nhãn trên can dầu, thẻ bảo trì hoặc thông tin được ghi tại thiết bị với hồ sơ hiện có. Nếu hồ sơ ghi một mã nhưng thực tế đang sử dụng mã khác, cần làm rõ trước khi chuyển đổi. Đây là một việc nhỏ nhưng rất đáng làm. Nếu thông tin ban đầu đã sai thì các bước phía sau rất dễ sai theo.

Kiểm tra khả năng tương thích trước khi quyết định xả dầu

Đây là phần không nên bỏ qua. Hai dầu có thể cùng cấp độ nhớt nhưng vẫn khác nhau về dầu gốc hoặc hệ phụ gia. Vì thế, không nên thấy cùng ISO VG rồi kết luận rằng có thể trộn hoặc chuyển trực tiếp.

Thông tin cần kiểm tra phụ thuộc từng trường hợp, nhưng thường liên quan đến:

• Dầu gốc;
• Hệ phụ gia;
• Độ nhớt;
• Vật liệu phớt;
• Vật liệu làm kín;
• Yêu cầu của nhà sản xuất thiết bị;
• Khuyến nghị của nhà sản xuất.

Nếu nhà sản xuất đã có tài liệu compatibility hoặc hướng dẫn chuyển đổi thì nên ưu tiên tài liệu đó. Trường hợp chưa có đủ thông tin, tốt hơn hết là hỏi nhà sản xuất trước khi tiến hành thay. Không nên tự đưa ra kết luận chỉ dựa trên tên dầu hoặc độ nhớt.

Lên kế hoạch chuyển đổi cho từng thiết bị

Không phải cứ có dầu mới là có thể bắt đầu thay. Cần tính cả thời điểm dừng máy và nhân sự thực hiện. Một kế hoạch đơn giản có thể gồm:

Nội dung	Cần xác định
Thiết bị	Máy nào sẽ chuyển đổi
Dầu cũ	Sản phẩm đang sử dụng
Dầu mới	Sản phẩm dự kiến
Compatibility	Đã xác nhận hay chưa
Xử lý dầu cũ	Xả thông thường hay cần flushing
Thời điểm	Khi nào dừng máy
Người thực hiện	Ai phụ trách
Kiểm tra sau thay	Theo dõi những gì
Hồ sơ	Biên bản nào cần cập nhật

Nếu có nhiều thiết bị, nên làm từng nhóm thay vì cố thực hiện tất cả trong một lần. Làm theo từng nhóm cũng dễ phát hiện vấn đề hơn. Nếu một thiết bị có biểu hiện bất thường sau chuyển đổi, phạm vi cần kiểm tra sẽ nhỏ hơn.

Xử lý dầu cũ và phần dầu còn lại trong hệ thống

Xả hết dầu trong thùng chứa không đồng nghĩa với việc hệ thống đã sạch hoàn toàn. Tùy cấu tạo thiết bị, dầu cũ có thể còn ở đường dầu, bộ lọc, khoang thấp hoặc những vị trí không thể tháo hết bằng cách xả thông thường. Nhưng cũng không nên hiểu rằng lần chuyển đổi nào cũng phải flushing. Có cần thực hiện hay không phụ thuộc vào:

• Khả năng tương thích của hai sản phẩm;
• Thiết kế hệ thống;
• Lượng dầu cũ còn lại;
• Yêu cầu của OEM;
• Hướng dẫn từ nhà sản xuất.

Nếu có yêu cầu flushing, hãy làm theo hướng dẫn kỹ thuật cụ thể của hệ thống đó. Không nên tự đặt ra một tỷ lệ pha hoặc thời gian chạy flushing chung cho tất cả thiết bị.

Một lưu ý khác: đừng tự ý trộn hai loại dầu

Nếu chưa có xác nhận về tương thích, việc đổ dầu mới vào phần dầu cũ còn lại không phải là phương án nên tự quyết định. Trường hợp cần chuyển đổi nhưng chưa xác định được khả năng tương thích, nên dừng ở bước đánh giá và lấy thông tin từ nhà sản xuất. Đi chậm một bước ở đây thường tốt hơn việc phải xử lý một vấn đề phát sinh trong máy sau đó.

Nạp dầu mới: đừng vội cho rằng máy chạy được là xong

Sau khi xử lý hệ thống theo phương án đã xác định, tiến hành nạp dầu mới theo hướng dẫn của thiết bị và sản phẩm. Lúc này cần kiểm tra lại ít nhất:

• Đúng tên sản phẩm;
• Đúng mã sản phẩm;
• Đúng vị trí;
• Đúng mức dầu;
• Đúng phương pháp nạp;
• Không bị nhầm với sản phẩm khác.

Nếu nhà máy có nhiều can dầu giống nhau, nên giữ nhận diện rõ ràng trong suốt quá trình thay. Một lỗi rất đáng tránh là kỹ thuật viên lấy nhầm can dầu vì các sản phẩm có bao bì tương tự nhau. Sau khi nạp xong, hãy ghi nhận ngay. Đừng để vài ngày sau mới cập nhật hồ sơ vì lúc đó rất dễ quên mã sản phẩm hoặc thời điểm thay.

Sau khi chuyển đổi, cần theo dõi những gì?

Đây là phần thường bị bỏ qua. Máy chạy được sau khi thay dầu chưa có nghĩa là quá trình chuyển đổi đã hoàn tất. Tùy thiết bị, có thể theo dõi các dấu hiệu như:

• Nhiệt độ;
• Tiếng ồn;
• Rung;
• Rò rỉ;
• Mức dầu;
• Áp suất nếu hệ thống có theo dõi;
• Những biểu hiện bất thường khác của máy.

Không cần tự đặt ra một bộ thông số giống nhau cho mọi thiết bị. Ví dụ, một hệ thống thủy lực và một hộp số không thể đánh giá bằng cùng một cách. Hãy lấy thông số vận hành bình thường trước đây làm cơ sở và đối chiếu với yêu cầu của OEM. Nếu sau khi chuyển đổi xuất hiện thay đổi bất thường, nên ghi nhận thay vì vội kết luận nguyên nhân là do dầu. Có thể có nhiều yếu tố khác liên quan đến thiết bị.

Đừng quên cập nhật hồ sơ sau khi đổi dầu

Một ca chuyển đổi coi như chưa hoàn tất nếu hồ sơ vẫn ghi sản phẩm cũ. Sau khi thay, nên cập nhật các thông tin liên quan:

• Mã dầu mới;
• Thiết bị sử dụng;
• Ngày chuyển đổi;
• Người thực hiện;
• Kết quả kiểm tra;
• Ghi chú nếu có;
• Tài liệu kỹ thuật liên quan.

Nếu nhà máy có danh mục dầu được phê duyệt, danh mục này cũng cần được cập nhật. Mục đích không phải để có thêm giấy tờ. Mục đích là để lần bảo trì tiếp theo, người khác nhìn vào hồ sơ vẫn biết chính xác thiết bị đang sử dụng sản phẩm nào. Đây cũng là điểm rất hữu ích khi cần truy lại lịch sử thiết bị.

Khi nào nên dừng việc chuyển đổi để kiểm tra lại?

Không phải lúc nào kế hoạch cũng nên được thực hiện đến cùng. Nếu chưa xác định được tương thích, chưa có thông tin rõ từ OEM hoặc phát hiện dầu hiện tại khác với hồ sơ, nên dừng lại để kiểm tra. Sau khi thay, nếu thiết bị có biểu hiện bất thường như rò rỉ, nhiệt độ hoặc rung thay đổi rõ rệt, cũng cần đánh giá trước khi tiếp tục vận hành theo kế hoạch thông thường. Đừng cố hoàn thành tiến độ chỉ vì máy đã được mở ra. Một quy trình chuyển đổi tốt phải có điểm “dừng để đánh giá”, chứ không chỉ có các bước để làm tiếp.

Một checklist ngắn trước khi chuyển đổi

Trước khi dừng máy

Xác định chính xác dầu hiện tại.

Xác định dầu dự kiến sử dụng.

Kiểm tra tương thích.

Kiểm tra hướng dẫn của OEM.

Xác định có cần xử lý dầu tồn dư hay không.

Chuẩn bị đủ vật tư.

Xác định người phụ trách.

Khi thực hiện

Xả dầu cũ theo phương án đã thống nhất.

Xử lý phần dầu còn lại theo yêu cầu kỹ thuật.

Kiểm tra tình trạng thiết bị.

Nạp đúng sản phẩm.

Ghi nhận mã sản phẩm và thời điểm thay.

Sau khi thay

Kiểm tra rò rỉ.

Theo dõi thiết bị.

Ghi nhận bất thường nếu có.

Cập nhật hồ sơ bảo trì.

Cập nhật danh mục.

Thông báo cho những người có liên quan đến việc cấp phát và bảo trì.

Một điểm nữa cần nhớ: không phải mọi thiết bị đều có cùng một quy trình chuyển đổi. Hướng dẫn của OEM và nhà sản xuất dầu vẫn là cơ sở chính khi quyết định tương thích, flushing và các yêu cầu vận hành cụ thể.

Kết luận

Chuyển đổi dầu nên được xem là một thay đổi kỹ thuật có kiểm soát, không phải một lần thay dầu thông thường. Trước khi bắt đầu, hãy xác định rõ dầu đang dùng, kiểm tra sản phẩm dự kiến chuyển sang và xác nhận khả năng tương thích. Khi thực hiện, xử lý dầu cũ theo đúng hướng dẫn thay vì áp dụng một công thức chung cho mọi máy. Sau đó, theo dõi thiết bị và cập nhật hồ sơ ngay khi hoàn thành.

Làm như vậy, lần bảo trì sau sẽ không phải đoán xem máy đang dùng loại dầu nào, đã thay từ bao giờ hay trước đó đã sử dụng sản phẩm gì. Nếu doanh nghiệp cần tham khảo nhóm dầu phù hợp với môi trường chế biến thực phẩm, có thể xem thêm dầu mỡ tổng hợp cấp thực phẩm NSF H1. Phần này thuộc bài trụ và tập trung vào thông tin sản phẩm; bài hiện tại chỉ tập trung vào quy trình chuyển đổi dầu

Công ty TNHH Tân Phú Hiếu.

– Sản phẩm ĐẦY ĐỦ, phong phú, đa dạng.

– Chính sách THANH TOÁN LINH HOẠT.

– Cung cấp một giải pháp tổng thể về các sản phẩm hóa dầu công nghiệp

– Đa dạng về chủng loại

– Chất lượng hàng đầu

– Giá cả cạnh tranh

– Hỗ trợ tư vấn tận tình

– Phong cách làm việc chuyên nghiệp…

Tags: dầu thực phẩm